حسن حسن زاده آملى
222
ده رساله فارسى (فارسى)
فرمود : انّ روح المؤمن أشدّ اتصالا بروح اللّه من اتصال شعاع الشّمس بها . و امام باقر عليه السّلام در بيان آيه مباركهء وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً « 1 » فرموده است : يطهّرهم عن كلّ شىء سوى اللّه إذ لا طاهر من تدنّس بشىء من الأكوان الّا اللّه . عارف شبلى از اينجا گفته است : ما فى الجنّة أحد سوى اللّه يعنى در بهشت جز خدا نيست . به حمد اللّه در تجرّد نفس ناطقهء انسانى ، غير از ادلّهء نقلى حدود شصت دليل عقلى در دست دارى ، بنابراين در اين فائدهاى كه جناب خواجه نصير الدّين طوسى قدّس سرّه در تعارف ارواح پس از مفارقت ابدان فرموده است دقّت بفرما تا توانى بإذن اللّه تعالى در خويشتن پياده كنى : قد ثبت فى العلوم العقلية أنّ كلّ مجرّد عن المادة قائم بذاته فقد يمكن أن يقبل جميع المجردات به غير آلة . يعنى در علوم عقليّه ثابت شد كه هر مجرّد از مادّه قائم به ذات خود را اين امكان است كه همه مجرّدات را به نفس ذات خود بدون آلت جسمانى بپذيرد . يكى از دقائق من عرف نفسه فقد عرف ربّه اينكه : نفس حادث و مجرّد است و چون مجرّد است ذات وضع نيست پس فاعل آنكه معطى الوجود است از وضعيات نيست كه به مشاركت وضع فاعل باشد بلكه از مجرّدات است و واجب است كه به واجب بالذّات منتهى شود ، حافظ قدّس سرّه فرمايد : الا اى طوطى گوياى اسرار * مبادا خاليت شكر ز منقار سرت سبز و دلت خوش باد جاويد * كه خوش نقشى نمودى از رخ يار طوطى به حروف ابجد 34 است : ط 9 ، و 6 ، ط 9 ، ى 10 ، دل هم به حروف ابجد 34 است : د 4 ، ل 30 . دل قلب است ، امام موسى بن جعفر عليهما السّلام به هشام بن حكم فرمود : يا هشام انّ اللّه
--> ( 1 ) . انسان / 22 .